De Moord op Olof Palme

De Moord op Olof Palme

Palme-docureeks The Lost Trail nu gratis te zien

1 augustus 2025 Onderzoek ,

We wilden een true crime-reeks die er niet glossy uitzag maar de bleke rauwheid van een onopgeloste politieke moord uit de jaren tachtig en het trage tempo van die tijd moest proberen te verbeelden. Een serie waarin feiten belangrijker zouden zijn dan speculaties, kunstmatig opgewekte spanning en nodeloze sensatie. Waarin getwijfeld mocht worden en waarin oude mensen konden uitspreken.

Kortom, iets dat tegen de trends inbeukte, en vooral eerlijk wilde zijn. Want moord is serieus. En dat leidde tot The Palme Assassination: The Lost Trail, de docureeks die ik maakte met mijn Zweedse collega-journalist Peter Isaksson.

In The Lost Trail vlooien we uit hoe de politie onderzoek deed naar Christer A, een zonderling die verdacht werd van de moord op de Zweedse premier Olof Palme. We komen daarbij nogal wat opmerkelijke feiten en omstandigheden op het spoor. Christer A leek over van alles te liegen. Over zijn wapen, de munitie die hij bezat, zijn alibi, de haat jegens Palme. Wie deze website volgt, heeft al meer over hem gelezen.

Eerder schreef ik twee boeken over de moord op Olof Palme, waarvan het tweede helemaal over Christer A ging. Dus blanco begon ik niet aan deze documentairereeks. Maar het was toch een avontuur waarin ik steeds iets nieuws ontdekte. Dat vinden ook veel kijkers. The Lost Trail heeft al een hele stapel lovende kritieken opgeleverd.

The Lost Trail was eerder enkel tegen betaling te zien. Nu hoef je maar naar YouTube te gaan en dan mag je zelf beoordelen of onze opzet geslaagd is. Sterker nog, je kan de reeks hieronder zien. Ja, ook met Nederlandse ondertitels!

 

Documentaire over Palme-moord in de maak

20 oktober 2023 Overig ,

Mijn laatste boek De vermoedelijke moordenaar van Olof Palme gaat als basis dienen voor een documentaire. Die draagt als titel The Palme Assassination: The Lost Trail. De film wordt gemaakt door de Zweedse journalist Peter Isaksson en ondergetekende, Marc Pennartz. De opnames zijn dit voorjaar gestart. Het is de bedoeling dat de documentaire in 2024 klaar is. Het doel: een nieuw en uniek verhaal vertellen, geheel op feiten gebaseerd.

De voortgang van de opnames (en andere wetenswaardigheden) kunnen worden gevolgd via de eigen website van de film, PalmeDocumentary.com. Daarnaast verschijnen er ook updates op deze Facebook-pagina.

Boek leidt tot documentaire

Normaal is het verschijnen van een boek een eindpunt. Maar met de komst van De vermoedelijke moordenaar van Olof Palme startte gelijk een nieuw hoofdstuk. Het boek leverde nieuwe informatie op over de verdachte die centraal staat in het boek, nota bene afkomstig van zijn familie. Een populaire Zweedse podcast nodigde mij uit voor een interview. De makers vroegen zich af waarom een Nederlander met domicilie in België zich interesseerde voor de onopgeloste moord op de Zweedse staatsman.

Dat interview in Zweden trok de aandacht van Peter Isaksson, die als researcher aan meerdere succesvolle documentaires bijdroeg en welbekend was met het onderwerp. Hij las de ebookversie van mijn boek met hulp van Google Translate en raakte met me in gesprek. Het idee voor een documentaire kreeg vorm, de onderlinge samenwerking verliep goed en we gingen op pad. Uit een rondgang langs productiehuizen en tv-zenders bleek dat onze insteek wel op belangstelling kon rekenen. (meer…)

Paranoia, complotten en de moord op Olof Palme

1 mei 2023 Complottheorieën

Vaak wordt gedacht dat Russische propaganda naar waarheidsvinding streeft of een alternatieve lezing van de werkelijkheid wil bieden. De waarheid is anders: het gaat om twijfel zaaien. Daarom produceert de propagandamachine elke dag nieuwe hypotheses rond actuele gebeurtenissen en fabriceert ze “feiten”.  Het doel is dat mensen het geloof kwijtraken in echte feiten en uiteindelijk alles gaan wantrouwen. Wie niets of niemand meer vertrouwt, klampt zich immers sneller vast aan een sterke man die orde en stabiliteit belooft. U kent ze wel, zo iemand die de democratie wegvaagt ter meerdere eer en glorie van zichzelf en een groepje getrouwen dat er economisch garen bij spint.

Dezelfde methodieken waarvan de Russische propagandamachine zich bedient, zien we in toenemende mate terug in YouTube-filmpjes en discussies over de moord op Olof Palme. Ik zeg niet dat de trollen van Poetin zich op Palme hebben gestort, wel dat er met een verontrustend fanatisme aan ons beeld van de moord wordt gesleuteld. Het is maar een klein groepje, maar het tempo waarin ze werken ligt hoog. En de laatste tijd beginnen ze in discussiegroepen op Facebook en andere sociale media het debat over de moord te overheersen, ten koste van theorieën die in de werkelijkheid zijn verankerd. (meer…)

Lezing Marc Pennartz in Zweden: wie vermoordde Palme?

16 april 2023 Overig , , ,

Een Nederlander mocht op 26 februari 2023 een lezing houden over de moord op Olof Palme, in een chique conferentiegebouw aan een straat in Stockholm die Holländaregatan heet. ofwel de Hollanderstraat: toeval bestaat. Die Nederlander was ondergetekende, Marc Pennartz.

Ik was een van de tien sprekers op de eerste “Palmemoordconferentie”, georganiseerd door de initiatiefnemers van Palmemordsarkivet, een publiek toegankelijke database met stukken uit het moorddossier. Thema van mijn lezing was “daderprofielobject GH”, waarachter zich moordverdachte Christer Andersson verbergt. Andersson was een getalenteerd schutter en wapenliefhebber, bezeten gokker en verwoede belegger, voormalige postbeambte en metrobestuurder, en bovenal een eenzame, moeilijke man met een gruwelijke hekel aan Olof Palme.

De Zweedse YouTuber Otto Ekevi filmde mijn lezing voor zijn kanaal over de moord op Palme. Een kopie van zijn film heb ik op mijn eigen kanaal geplaatst en voorzien van Nederlandse ondertitels. Deze kunnen worden aangezet via de knop CC in het dashboard van de video.

 

Het eerste inleidende tekstje van Otto heb ik niet ondertiteld om een chaotische letterbrij te vermijden, en omdat het niet mijn woorden zijn. Hierin legt Otto uit dat hij zelf niet gelooft in de betrokkenheid van Andersson bij de moord, aangezien Otto meent dat de moord het resultaat is van een complot. Maar omdat de verdenkingen tegenover Andersson wel in de werkelijkheid zijn verankerd, wil Otto het verhaal toch brengen. De laatste tijd duiken almaar meer verzonnen hypotheses op en die worden steeds idioter. Dat mag tegenwicht krijgen.

Was het Zuid-Afrika?

Mogen spreken op de conferentie was natuurlijk heel fijn. Honderd mensen hadden 60 euro betaald om erbij te mogen zijn. Was de zaal groter geweest, had er gemakkelijk een veelvoud bezoekers kunnen komen, want de belangstelling op internetforums bleek groot: de organisatie had een wachtlijst moeten aanleggen. Feitelijk was ook ik daar om enig tegenwicht te bieden, want de meeste andere sprekers kwamen met bijdragen die rond een complottheorie draaiden. Veel ging hierbij om verdachte figuren in de sfeer van extreem-rechts en Stay Behind-netwerken.

(meer…)

Was de Palme-moordverdachte wel op de plaats delict?

26 oktober 2022 28 februari 1986, Verdachten

Vooraanstaande rechercheurs en profilers zijn ervan overtuigd dat Christer Andersson hoofdverdachte nummer 1 is van de moord op Olof Palme, “en daarna komt er niemand”, zoals psychiater Ulf Åsgård het uitdrukte. Critici menen dat hij niet gekoppeld kan worden aan de plaats delict. Volgens de veelgeciteerde journalist Gunnar Wall is dat de zwakke plek in de theorie dat de failliete beursspeculant de trekker overhaalde.

Hoe zwak is die plek werkelijk?

Christer Andersson in 1982.

Olof Palme werd midden op straat doodgeschoten, na een bioscoopbezoek op vrijdagavond 28 februari 1986. De politie noteerde in de weken erna alle namen van de mensen die op dat moment of kort erna op de plaats delict aanwezig waren. Behalve van één persoon: de moordenaar.

Als mensen het spoor-Andersson nu wegwuiven, is dat omdat Christer niet is herkend als iemand die aanwezig was op de plek van de moord. Dat zou een sterk argument zijn als getuigen met Andersson waren geconfronteerd, hetzij in levenden lijve, hetzij via een foto of video. Maar… dat was nooit het geval. Geen enkele getuige is door de politie ooit gevraagd of hij of zij Andersson die avond had gezien. Het is nu te lang geleden om dit alsnog te doen.

Feitelijk kan je dus niet zeggen dat Andersson door geen enkele getuige is herkend. Daarvoor moet je een getuige eerst ernaar vragen. Hij was geen lokale beroemdheid waar mensen spontaan mee op de proppen kwamen. Er is ook niemand die zegt dat hij zeker niet op de dader leek.

De kans op een identificatie is enkel verkeken. Maar dat pleit Andersson niet vrij. Voor wat het waard is: politiemensen die hem wél troffen en familieleden van Christer, beweren dat hij perfect beantwoordde aan het signalement van de dader.

Rechts een foto van Christer Andersson uit 1982. Hierop draagt hij een bril. Andersson had ook contactlenzen. Een familielid van Christer vertelde me dat hij hem vooral met lenzen zag. Sommige getuigen beweerden dat de onbekende man die Palme bij de bioscoop zou hebben bespied, een bril droeg. Er zijn er ook die bij deze man geen bril hadden waargenomen.

Andersson zou aan nyctalopie hebben geleden: een aandoening waarbij je in het donker soms perfect zonder bril ziet, en op goed verlichte plaatsen weer een bril nodig hebt.

Hij was er wel

Je kan Andersson indirect wel aan de plaats delict koppelen. (meer…)

De waarheid over de moord op Palme?

21 augustus 2022 Complottheorieën ,

Als complotdenkers roepen dat Olof Palme slachtoffer was van een samenzwering, verwijzen ze vaak naar een quote van de vroegere onderzoeksleider Hans Holmér. Maar wat bedoelde hij met die roemruchte uitspraak? En verwijst ze ook echt naar een groot complot?

Hans Holmér

När sanningen kommer fram om mordet på Olof Palme kommer det svenska samhället att skakas i sina grundvalar.

Vrij vertaald betekent dit: als de waarheid over de moord op Olof Palme aan het licht komt, zal de Zweedse samenleving op haar grondvesten schudden.

Die uitspraak wordt vaak aangehaald om te bewijzen dat de Zweden de waarheid niet mogen weten. En dat er een groot complot achter de moord zit. Menigeen is ervan overtuigd dat veel hoge pieten binnen het staatsapparaat van die tijd weten wie Palme vermoordde, of de opdracht ertoe gaf.

De uitzonderlijke onderzoeker

De beroemde quote is afkomstig van Hans Holmér. Op het moment van de moord, 28 februari 1986, was hij hoofd van de politie in de regio Stockholm. Hij riep zichzelf de dag erna uit tot onderzoeksleider. Dat was raar. Holmér was een juridisch geschoolde manager, iemand die zaken goed kon organiseren, maar hij had geen ervaring in het onderzoeken van moorden.

Dat hij zichzelf aan het hoofd zette van het rechercheteam zou hij verdedigen met het feit dat dit geen gewone moordzaak was. Uitzonderlijke situaties vereisten uitzonderlijke beslissingen en hij was daar nu eenmaal voor verantwoordelijk in Stockholm. (meer…)

Is verkeersactivist Bengt de nieuwe Palme-moordverdachte?

21 december 2021 Verdachten

“Boeren moeten onze wegen niet onderschijten”, staat er met grote letters boven de blogpost. Eronder een korte tirade inclusief foto’s en video van een man die in een landbouwgebied een stuk asfalt met sporen van modder en stront tegenkwam. Misdadig, al die vervuiling, lezen we.

De auteur, de zeventiger Bengt J, is op 16 december 2021 tot “nieuw spoor” verklaard in de moord op Olof Palme. Althans, door de krant Svenska Dagbladet. Waarom? En heeft het nieuwe spoor iets om het lijf?

Man neemt moord op zich

Via deze straat vluchtte de moordenaar. Foto: Marc Pennartz

Het verhaal in de Zweedse krant begint met een anonieme brief. Die werd op 10 maart 1986, tien dagen na de moord op de Zweedse premier, door een politieman opgepikt in een postkantoor in Norrköping. De envelop was geadresseerd aan de toenmalige minister van financiën Kjell-Olof Feldt, maar niet gefrankeerd. In de brief verklaarde de zogeheten Saltfria Väg Fraktionen (de Zoutvrije Wegfractie) zich verantwoordelijk voor de moord. Palme was volgens de verder anonieme auteur zijn belangrijkste taak vergeten: het verbieden van strooien op de Zweedse wegen. Daarom moest hij “terechtgesteld” worden.

Idioten die de moord op zich namen waren in die periode geen uitzondering. Deze brief was om een andere reden wel opvallend. In de envelop staken twee lege patroonhulzen van .357 magnum-kogels. Palme was gedood met een kogel van dat kaliber. Een tweede kogel schampte de rug van zijn vrouw Lisbeth. Of de hulzen uit de envelop bij de kogels pasten, kon na onderzoek echter niet worden vastgesteld.

Revolver in beslag genomen

De politie slaagde er niet in om de briefschrijver te identificeren. Ene Simon, een particulier met belangstelling voor de moord op Palme, meende hem 35 jaar later wel te kennen: het zou gaan om een verkeersactivist die al jaren een blog bijhoudt waarin hij fel tekeergaat tegen politici en ambtenaren. Simon tipte een podcastmaker die ermee naar de krant stapte. (meer…)

Complottheorieën rond moord Olof Palme houden aan

8 september 2021 Complottheorieën

Hij wilde de oplossing presenteren en een eind maken aan alle wilde speculaties. Maar hoofdaanklager Krister Petersson sloeg de plank mis toen hij in juni 2020 de zogeheten Skandiaman alias Stig Engström aanwees als hoofdverdachte van de moord op premier Olof Palme. De vele samenzweringstheorieën rond de moord lijken enkel populairder én driester geworden.

Krister Petersson, juni 2020.

Olof Palme werd op 28 februari 1986 vermoord op een straathoek in Stockholm, nadat hij terugkeerde van een avondje uit. Dat is de versie die we al 35 jaar horen, en die gestaafd wordt met een onderzoeksdossier dat een 250 meter lange boekenplank beslaat. Maar als je de diverse forums en Facebookgroepen afstruint, waarin (vooral) Zweden discussiëren over de meest geruchtmakende Zweedse moord aller tijden, kom je erachter dat intussen álles wat we erover weten in twijfel wordt getrokken.

Een bloemlezing uit het grote circus der drogredenen.

“Twee moordenaars!”

De opvatting dat er niet één dader, maar zelfs twee moordenaars waren, wordt door almaar meer mensen gedeeld. Ondanks dat alle ooggetuigen – toch een stuk of twintig mensen – maar één persoon hebben gezien. De redenering: in theorie kán het dat niet iedereen dezelfde persoon bedoelt. En dus kunnen het er ook twee zijn geweest, menen deze complotdenkers.

Bovendien: had weduwe Lisbeth Palme, die de aanslag overleefde, niet in het eerste verhoor, een uur na de moord, gesproken over twee mannen?

Dat klopt, maar ze bedoelde twee mannen die ze eerder in de buurt van haar huis had gezien, en niet op de plaats delict. Alleen werd dat gegeven verkeerd begrepen door degene die landelijk alarm sloeg. Daardoor werd de indruk gewekt dat er twee daders waren.  Dit is nog dezelfde nacht rechtgezet. (meer…)

Palme-moordverdachte Christer poseert voor de camera

16 juli 2021 Verdachten

Even lijkt hij zijn leven weer op de rails te krijgen. Precies dan wordt deze foto gemaakt. Christer Andersson, verdacht van de moord op Olof Palme, poseert samen met een bekende voor het appartementsgebouw in Trångsund waar hij tot aan zijn dood zal wonen. We schrijven 7 april 2001.

Andersson is dan de grote onbekende onder de verdachten van de moord op de Zweedse premier. Hij zal dat nog lang blijven. Pas na zijn dood komt er steeds meer informatie boven water over deze zonderlinge figuur. En des te sterker zijn nu de aanwijzingen dat van alle verdachten eigenlijk alleen Christer in aanmerking komt als dader. Ik schrijf er een boek over dat begin 2021 verschijnt.

Hoe de man er bij leven en welzijn uitziet, blijft onduidelijk. Lange tijd circuleert er alleen een pasfoto uit 1992, onthuld door de Deense schrijver Paul Smith die ook ’s mans naam bekendmaakt. In 2020 komen er enkele geanonimiseerde politiefoto’s bij. Later vindt een lid van een Zweeds internetforum in een archief een andere pasfoto, uit 1983.

Een beeld van zijn hele gestalte met herkenbaar gezicht en in wat meer alledaagse kledij ontbreekt echter. Tot nu. Iemand die hem persoonlijk heeft gekend, bezorgt mij deze foto. Zo zag Christer A eruit in 2001.

Het signalement

Compositietekening.

Andersson is 48 jaar op de foto. Een man met een forse gestalte, 185 of 186 cm groot. Een beer van een vent, zoals mensen hem omschrijven. Zulke bewoordingen lezen we ook in de signalementen van de moordenaar. En ook de zogeheten Grandman die Palme op de avond van de moord bespiedt, voldoet eraan. Vermoedelijk zijn de dader en die man een en dezelfde persoon.

De foto boven is weliswaar vijftien jaar na de moord genomen, maar familie en bekenden vertellen de speurders dat Christer na 1986 van uiterlijk niet wezenlijk is veranderd. Hij is enkel wat dikker geworden en vertoont verder de normale verouderingsverschijnselen.

Mårten Palme, de zoon van Olof Palme, beschrijft direct na de moord de Grandman. Een bokserkop, meent hij. De politie maakt een compositietekening, die tot 2020 geheim blijft. Ook aan dat beeld kan Andersson gekoppeld worden, zeker als we de vijftien jaar tussentijd in gedachten houden. Lisbeth Palme, die als enige de dader in de ogen kijkt, spreekt over een indringende blik, ronde jukbeenderen, een platte bovenlip, een korte hals, opgetrokken schouders en een wat bol bovenlijf.

Een leven op de rails

Als hij poseert voor bovenstaande foto staat Christer A al zes jaar op het verdachtenlijstje voor de moord op Palme. Maar veel kans op een arrestatie is er niet, en dat weet hij.

Een jaar eerder is hij nog verhoord, voor de negende keer. De belangstelling van de fervente gokker en voormalige beursspeculant voor de moord op Palme en de plaats delict is toch wel bijzonder, constateren de rechercheurs. Hij matcht voor bijna honderd procent met het daderprofiel. Zijn alibi rammelt en dat hij geen Palme-fan is, geeft hij grif toe.

Maar waar zijn revolver is, dat weet hij niet, houdt de vroegere wedstrijdschutter vol. En die revolver wil de politie graag hebben. Van alle legale Smith & Wessons die zich op de dag van de moord in Stockholm bevinden, is die van Andersson de enige die de speurders niet kunnen testen. Andersson zegt dat hij de revolver verkocht aan een crimineel, maar dat wil haast niemand geloven. (meer…)

Palme, papa en ik: portret zonder verdachte

3 maart 2021 Verdachten ,

Palme, papa en ik: zo heet de documentaire die de Nederlandse VPRO op 2 maart uitzond. Daarin dook de Zweedse Signe Zeilich-Jensen in het verleden van haar in 1992 overleden vader Leif. Volgens een video op YouTube was hij mogelijk de moordenaar van Olof Palme.

Signe ging met haar man, de Nederlandse filmmaker Niek Koppen, op zoek naar het verhaal achter het gerucht. Was haar papa een moordenaar? Het uitgangspunt is voer voor een film, en die is aardig om te zien, maar wie denkt een potentiële verdachte te leren kennen, komt van een koude kermis thuis.

De bron: een dubieus YouTube-kanaal

Uit de film Palme, papa en ik.

Ik heb begin vorig jaar eens op deze website geschreven over een gerucht dat op een zolder in de Stockholmse voorstad Spånga naar een revolver zou zijn gezocht. Dat verwees naar Leif Zeilich-Jensen. Zijn dochter werd begin 2020 gealarmeerd door Jonas Nyman, een Zweed die al jaren belangstelling heeft in de moordzaak en informatie erover verzamelt. Jonas maakte Signe attent op een interview met Maria, de laatste partner van Leif (niet Signes moeder). Zij beweerde dat hij de dag na de moord zijn snor, nochtans zijn visuele handelsmerk, had afgeschoren en iets op de zolder van hun huis zou hebben verborgen.

De video met dat interview, waarvan fragmenten in de documentaire te zien zijn, werd gemaakt door SwebbTV. Bij kritische Zweden zouden de alarmbellen dan afgaan. SwebbTV is een YouTube-kanaal dat aanleunt bij radicaal-rechts en gespecialiseerd in het verspreiden van complottheorieën en paranoïde onzin. SwebbTV heeft ook met veel sérieux ruim baan gegeven aan een man die beweert dat Palme niet eens is vermoord, en dat alles daarrond een leugen is.

Wie was Leif Zeilich-Jensen?

Signe, die zelf op zeker moment het contact met haar vader had verbroken, probeert in de film zijn leven te ontrafelen. Yogaleraar Leif was een fantast en verhalenverteller, volgens velen, en een man die zich interesseerde voor religies, spirituele zaken en geheime genootschappen. Ook iemand die politiek flink gekant was tegen Palme. Signes moeder zei dat hij in de jaren zeventig twee vuurwapens in Duitsland had gekocht, een voor hem en een voor haar – zoals dat in een goed huwelijk hoort. (meer…)

Translate »